Βλέπουν τον αριθμητή, αγνοούν τον παρονομαστή. Γ.Δραγασάκης

Στην Κυριακάτικη Αυγή σήμερα.

Το μέγα ζητούμενο για αντιστροφή της σχέσης χρέους προς ΑΕΠ είναι η ανάπτυξη και η αύξηση της απασχόλησης.
Η Ελλάδα και προ της 25ης Μαρτίου 2010 και μετά είναι ουσιαστικά στην ίδια θέση, εγκλωβισμένη στον φαύλο κύκλο του χρέους, όπως επισήμανε και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιώργος Προβόπουλος. Παραμένει παγιδευμένη στη νεοφιλελεύθερη συνταγή του ΔΝΤ, τονίζει ο Γιάννης Δραγασάκης στην κουβέντα που κάναμε την Παρασκευή, ζητώντας τη γνώμη του για τα αποτελέσματα της Συνόδου των Βρυξελλών. Και διευκρινίζει:
Στις Βρυξέλλες δεν έγινε καμία ουσιαστική τομή. Δεν ξεπεράστηκαν, αλλά έγιναν πιο αισθητά τα ιδρυτικά ελλείμματα του ευρώ και η διαρθρωτική κρίση της Ε.Ε. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ θα συνεχίσει να αυξάνει. Το μέγα ζητούμενο για αντιστροφή αυτής της σχέσης είναι η ανάπτυξη και η αύξηση της απασχόλησης. Το μείζον ζήτημα για τη χώρα και τους πολίτες της δεν είναι απλώς πώς θα συνεχίσουμε να δανειζόμαστε, αλλά πώς θα απαλλαγούμε από τις αιτίες του υπέρογκου δανεισμού.
* Μιλήσατε για παγίδα;
Η παγίδα δεν είναι σχήμα λόγου. Είναι η σημερινή οδυνηρή πραγματικότητα. Όσο ο παρονομαστής του κλάσματος που αναφέραμε δεν αυξάνει, η κατάσταση θα επιδεινώνεται διαρκώς. Πρέπει να αντιληφθούμε όλοι ποια είναι η πραγματική κατάσταση και ποιες οι πραγματικές αιτίες των προβλημάτων. Με πολιτικές θριαμβολογίες, όπως κάνει η κυβέρνηση σήμερα, κρύβεις το πρόβλημα, αλλά δεν το αντιμετωπίζεις..
* Πώς κρίνετε τις αποφάσεις που πάρθηκαν στις Βρυξέλλες;
Είναι σημαντικό ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να κάνει δεκτά τα ελληνικά ομόλογα για να μπορούν με πολύ χαμηλά επιτόκια να αντλούν ρευστότητα οι ελληνικές τράπεζες. Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι, γιατί να μην μπορούν να δανείζονται με τα ίδια χαμηλά επιτόκια και τα κράτη της Ευρωζώνης.
* Είναι εφικτό;
Βεβαίως. Γιατί οι τράπεζες να δανείζονται με 1%, δηλαδή με όρους εκτός αγοράς, και τα κράτη να δανείζονται με όρους αγοράς; Το σωστό θα έπρεπε να είναι ακριβώς το αντίθετο.
* Δεν θα καθησυχάσουν τις αγορές χρήματος οι αποφάσεις που ελήφθησαν στις Βρυξέλλες;
Το θεσμικό και το πολιτικό έλλειμμα του ευρώ παραμένει και θα συνεχίσει να ταλαιπωρεί την Ευρωζώνη. Τώρα θα αποδειχτεί, όπως είπε και ένας Κινέζος αξιωματούχος πρόσφατα, πως το ελληνικό πρόβλημα δεν ήταν παρά η κορυφή του παγόβουνου.
* Μήπως υπερβάλλουμε σχετικά με τη συμμετοχή του ΔΝΤ, καθώς μας διαβεβαιώνουν πως αφορά μόνον το σκέλος της τεχνικής υποστήριξης;
Το ΔΝΤ δεν είναι ουδέτερος τεχνικός οικονομικός θεσμός. Η επιρροή του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ σε αυτό δεν είναι μυστικό. Κατά την προσωπική μου άποψη, δεν αποκλείεται να υποκρύπτονται ευρύτερες ευρωατλαντικές επιδιώξεις. Και οι ομιλίες του κ. πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του εκεί, δικαιολογούν τις ανησυχίες μου.
* Και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;
Πρέπει οι εργαζόμενοι και η αριστερά να είναι προετοιμασμένοι για την απόκρουση και νέων, πιο σκληρών μέτρων και για να υπάρξει μια άλλη πολιτική, ικανή να απαλλάξει την ελληνική οικονομία από την παγίδα του χρέους και τις αιτίες που την προκαλούν. Κανείς δεν άγιασε περιμένοντας τον πασά να τον σφάξει.

Τα αποκαλυπτήρια του συστήματος

Μια συνέντευξη στον Ιό της Ελευθεροτυπίας

Με καθαρές τοποθετήσεις και πειστικές απαντήσεις, ο Γ. Δραγασάκης και ο Γ. Μηλιός δίνουν το περίγραμμα μιας ρεαλιστικής και κοινωνικά δικαιότερης οικονομικής πολιτικής, που προϋποθέτει απλώς το να μη «χρωστάει κανείς σε κανέναν»

Στιγμιότυπο από τη συζήτηση στο γραφείο του «Ιού».Μήνες τώρα, ο πρωθυπουργός και το οικονομικό επιτελείο του ακούνε... φωνές από παντού. Φωνές πολιτικών σχολιαστών, προπαγανδιστών, επιχειρηματιών, ιεραρχών, χρηματιστών, φοροφυγάδων, ειδικών, οικονομολόγων, αυτόκλητων σωτήρων της Ελλάδας από τα πέρατα του κόσμου. Ακούνε και φωνές εργαζομένων, αγροτών, συνδικαλιστών, συνταξιούχων, κομμάτων, στελεχών και πολιτών. Ακούνε φωνές αλλά και ξεφωνητά, ακόμα και κραυγές απόγνωσης. Ηδη όμως προδιαγράφεται στον ορίζοντα το ποιες φωνές θα εισακουστούν τελικά.

Τα σημερινά μέτρα και η προσπάθεια στήριξης από τα δεξιά με παζάρια και ποσοστώσεις ακόμα και στις διαφημισμένες ιθαγένειες των μεταναστών οριοθετούν ήδη το ζοφερό πλαίσιο των κυβερνητικών επιλογών. Τα παρακάλια στους πατριώτες «μετανάστες» κερδοσκόπους επενδυτές και στους ισχυρούς της Ε.Ε. δεν προοιωνίζονται κοινωνική δικαιοσύνη. Οσο για τις φωνές από τα αριστερά, που προεκλογικά άκουγε προσεκτικά ο πρωθυπουργός, τώρα τις καλεί να σωπάσουν! Δύο τέτοιες, του Γιάννη Δραγασάκη και του Γιάννη Μηλιού, που ειδικεύονται στα θέματα της οικονομίας, φιλοξενεί σήμερα η στήλη.

Ο Γιάννης Δραγασάκης απάντησε στο ερώτημα πώς μια θεωρητική πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας έφτασε να θεωρείται σήμερα πραγματικότητα, αποδίδοντας τις αιτίες τόσο σε υπαρκτά προβλήματα όσο και σχεδιασμούς και σε συμπτώσεις που οδήγησαν τα πράγματα εκτός ελέγχου.

«Το οικονομικό μοντέλο, το καθεστώς συσσώρευσης στην Ελλάδα παρήγαγε μεν κέρδη, αλλά παρήγαγε και ελλείμματα και μεγάλη ανεργία. Η επίσημη ανεργία, ακόμα και τη δεκαετία της οικονομικής μεγέθυνσης, δεν έπεσε κάτω από το 10%. Η παραγωγή πλούτου μοιραζόταν άνισα, ενώ συνεχώς αυξανόταν το χρέος. Το σύστημα, για να μπορεί να ισορροπεί και να παράγει, είχε ανάγκη από ολοένα και περισσότερο δανεισμό ως ποσοστό του εθνικού εισοδήματος. Εξασφάλιζε βέβαια υψηλή κερδοφορία στους επενδυτές. Δεν είχαμε δηλαδή μια συνήθη κρίση παραγωγής αλλά κρίση αναπαραγωγής, με ολοένα και δυσμενέστερους όρους για την κοινωνία».

Η κρίση φώναζε, τα χρέη σιωπούσαν

Οπως επισήμανε ο Γ. Δ. φτάσαμε για κάθε ευρώ αύξησης του εθνικού εισοδήματος να αυξάνεται 2,5 ευρώ ο δανεισμός -δημόσιος και ιδιωτικός- και αυτό οδηγούσε μαθηματικά σε κρίση βιωσιμότητας. Αυτός ο κίνδυνος από μακροπρόθεσμος έγινε άμεσος εξαιτίας των τριών παραγόντων που αναφέρονται στη συνέχεια.

Γ. Δ.: «Πιο ακριβές είναι να μιλάμε για κρίση χρέους παρά για χρεοκοπία. Η κρίση του χρέους έχει πάντα μια σχετική αυτονομία σε σχέση με την πραγματική οικονομία, καθώς είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε εξωγενείς παράγοντες. Ερχόμαστε λοιπόν στο φθινόπωρο του 2009, όπου έχουμε τα εξής γεγονότα. Ο πρώτος παράγοντας λοιπόν είναι ότι η παγκόσμια κρίση μπαίνει στο τρίτο στάδιο. Το πρώτο στάδιο ήταν κυρίως χρηματοπιστωτικής μορφής, το δεύτερο η κρίση παραγωγής και απασχόλησης και το τρίτο, στο οποίο έχουμε μπει τώρα, η κρίση χρέους κρατών, επιχειρήσεων και ιδιωτών. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτείται με την κρίση του Ντουμπάι, κι αυτός είναι ο δεύτερος παράγοντας.

»Τότε τα επιτόκια δανεισμού και τα λεγόμενα spreads ανεβαίνουν για όλους. Ομως εκτινάσσονται ασύμμετρα σε βάρος των πιο αδύνατων χωρών, όπως η Ελλάδα. Ο τρίτος παράγοντας είναι η αρνητική δημοσιότητα και η καλλιεργούμενη πεποίθηση ότι η Ελλάδα οδεύει προς χρεοκοπία. Ακόμη και ο έλληνας πρωθυπουργός υιοθέτησε κάποια στιγμή τη φιλολογία αυτή.

»Τέλος, η Ε.Ε. από τη μια ενορχηστρώνει αυτή τη "στοχοποίηση" και από την άλλη δηλώνει ότι δεν θα υπάρξει στήριξη ή βοήθεια. Αυτό ήταν βούτυρο στο ψωμί των κερδοσκόπων. Ολη αυτή η "επίθεση" ξεκίνησε αρχικά με σκοπό την πίεση -με τη βοήθεια των αγορών- για να αποδεχτεί η Ελλάδα τις νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις. Η κατάσταση, όμως, άρχισε να φεύγει εκτός ελέγχου και να γίνεται η Ελλάδα μέρος ενός ευρύτερου παιχνιδιού, ενδοευρωπαϊκά (η Γερμανία πιέζει το Νότο της Ε.Ε. για χαμηλότερους μισθούς, διευκολύνοντας τη δική της θέση) αλλά και παγκόσμια, όταν με αφορμή την Ελλάδα εδραιώνεται η αντίληψη ότι το ευρώ είναι πιο ευάλωτο από το δολάριο και ότι η Ε.Ε. πάσχει από εσωτερική ασυμμετρία».

Στη συνέχεια ο Γ. Δραγασάκης απάντησε στην προσφιλή καραμέλα περί εχθρών της Ελλάδας: «Οταν αρχίζει ένα κερδοσκοπικό παιχνίδι, δεν έχει πατριωτικά ούτε εθνικά όρια. Επισημαίνω ότι αυτό που έγινε με την Ελλάδα δεν έχει να κάνει με το ότι κάποιοι ξένοι μας μισούν. Γίνεται με την κάθε οικονομία, την κάθε χώρα η οποία αποδεικνύεται ευάλωτη. Σας θυμίζω ότι κερδοσκοπικό παιχνίδι παίχτηκε ακόμα και σε βάρος της στερλίνας το 1992. Αλλωστε στη θέση της Ελλάδας τώρα μπαίνουν η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία, παρότι την τελευταία τη χαϊδεύουν οι αγορές επειδή μείωσε τους μισθούς».

Ο Γιάννης Μηλιός ανέλυσε πώς ξεκίνησε η κρίση στις ΗΠΑ του Μπους με τα στεγαστικά δάνεια-φούσκες που δόθηκαν σε δανειολήπτες αναξιόπιστους, με μόνη εγγύηση την ολοένα και αυξανόμενη τιμή των κατοικιών, μέχρι που οι τιμές αυτές κατέρρευσαν μαζί με τους χρηματοπιστωτικούς εγγυητές των δανείων.

Γ. Μ.: «Στην Ελλάδα έχουμε το εξής παράδοξο: Οταν ο δανεισμός κατευθύνεται στις επιχειρήσεις δεν θεωρείται κακός. Τα νοικοκυριά τα σπρώξανε, με κρατική πολιτική, σε όλο και μεγαλύτερο δανεισμό, με τα στεγαστικά, τα καταναλωτικά κ.λπ. Στο κράτος όμως θεωρείται θανάσιμο αδίκημα ο υψηλός δανεισμός. Αυτό ασφαλώς είναι αντιφατικό. Είναι η πολιτική Χούβερ στις ΗΠΑ του '30, που την είδαμε στη μεγάλη κρίση, απέναντι στην πολιτική Ρούσβελτ, που έλεγε ότι στην κρίση ο δημόσιος δανεισμός πρέπει να αυξάνει για να καλύψει μέρος της ελλείπουσας ζήτησης και δαπάνης συνολικά, και ότι το θέμα της μείωσής του θα μπει μετά το τέλος της κρίσης.

»Αυτή είναι κοινωνικά αλλά και οικονομικά σαφώς πιο αποτελεσματική πολιτική, με την έννοια ότι δεν αφήνει τις οικονομίες να μπουν σε παρατεταμένη ύφεση. Η πολιτική όμως της Ε.Ε. είναι η πολιτική Χούβερ, δηλαδή πάνω απ' όλα "υγιείς προϋπολογισμοί" και μετά βλέπουμε. Αυτά λέει και το Σύμφωνο Σταθερότητας, παρότι δεν τηρείται σχεδόν από καμιά χώρα αυτή τη στιγμή. Αυτή η συγκεκριμένη πολιτική της Ε.Ε. δημιουργεί ένα οικονομικό περιβάλλον εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές που εναποθέτει στις χρηματαγορές το ρόλο του ελέγχου, της επιβράβευσης ή της τιμωρίας οποιωνδήποτε οικονομικών δρώντων παραγόντων, δηλαδή επιχειρήσεων, ασφαλιστικών ταμείων, δήμων και κρατών. Μόνο στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής οι χρηματαγορές αποκτούν αυτόν τον τεράστιο ρόλο και ρυθμίζουν τα spreads κ.λπ.

»Δεν πρόκειται για τη μία ή την άλλη χώρα απέναντι στις χρηματαγορές, αλλά κυρίως πρόκειται για ζητήματα που αφορούν και το εσωτερικό της κάθε χώρας. Για παράδειγμα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο πλαίσιο αυτής της ρύθμισης, που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος αυτού που ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμός, δανείζει στην Ελλάδα τις εμπορικές τράπεζες με 1% και αυτές δανείζουν το Δημόσιο με πολύ μεγαλύτερο επιτόκιο, 5% και 6%, ανάλογα με το πόσο είναι το spread κάθε φορά. Μόνο αν παρθούν τα μέτρα τού απευθείας δανεισμού, των κρατικοποιήσεων κ.λπ. θα καταρρεύσει το μοντέλο Χούβερ και θα έρθει ένα μοντέλο Ρούσβελτ στη θέση του. Οσο για τα άδεια ταμεία του Γ. Λοβέρδου, σημειώνω ότι η Ιαπωνία έχει 200% χρέος αλλά κανείς δεν συζητάει για κατάρρευση, ενώ η Ισπανία που έχει "μόνο" 60% ήδη τοποθετείται δίπλα στην Ελλάδα. Οι αριθμοί δεν είναι θέσφατο και η αλλαγή πολιτικών σπάει τα μοντέλα διαχείρισης».

Χρέη και άνοδος των spreads

Οπως τόνισε ο Γ. Μηλιός, θέλουν απλά να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία τώρα που οι εργαζόμενοι είναι πιο ανασφαλείς και η κοινωνία τρομοκρατημένη: «Το 2009 η ευρωζώνη είχε μείωση στο ΑΕΠ -5%, ενώ η Ελλάδα είχε μόνο -1,5%. Η κρίση δηλαδή είναι μικρότερη σε επίπεδο γενικής οικονομίας -οι Βαλτικές Δημοκρατίες τότε είχαν γύρω στο -11%. Αν πάρουμε λοιπόν το τι συμβαίνει στην οικονομία, γενικά με δείκτη το ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ, η κρίση είναι μικρότερη στην Ελλάδα. Αυτά τα τελευταία 10 χρόνια υπήρξε μια σύγκλιση της Ελλάδας με το μέσο όρο της Ε.Ε., η οποία και συνεχίζεται. Οταν λοιπόν μιλάμε για κρίση της χώρας δεν είναι μόνο η κρίση των δημόσιων οικονομικών, είναι και η πτώση της κερδοφορίας, η μείωση του ρυθμού ανάπτυξης κ.ο.κ. Η ευρωζώνη όμως είναι ένας σχετικά συνεκτικός οικονομικός χώρος με διαφορές ανάλογες αυτών που έχουν οι πολιτείες στις ΗΠΑ. Ενας χώρος που μπορεί να απορροφήσει κρίσεις».

Ο Γ. Δραγασάκης πρόσθεσε ότι η εκτίναξη του ελλείμματος στο 12,5% δεν ήταν ο καθοριστικός παράγοντας για την άνοδο των spreads. Τα spreads ανέβηκαν κυρίως λόγω της εισόδου της κρίσης στο στάδιο των χρεών. Πρόκειται για διεθνή τάση. Οι αγορές έκριναν ότι μια και τα κράτη μάζεψαν τις ζημιές των τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα, τώρα τα ίδια έγιναν εστίες κινδύνου. «Οσο για το ασφαλιστικό», συνέχισε ο Γ. Δ., «τόσο η Ε.Ε. όσο και το ΔΝΤ μιλούσαν για μακροχρόνιο πρόβλημα βιωσιμότητας που θα εμφανιστεί κυρίως μεταξύ του 2020 και 2030. Τι άλλαξε λοιπόν και αντί να ψάχνουμε τρόπους για να καλύψουμε τη μελλοντική τρύπα πρέπει -εδώ και τώρα- να αποδομήσουμε το ασφαλιστικό σύστημα προς το "ιδιωτικότερο"; Αν δεν είναι αυτή η στόχευσή τους, τότε η λύση είναι να γίνει, έστω και τώρα, σοβαρή συζήτηση για την εξεύρεση ενός αποθεματικού πόρου τροφοδοτούμενου όχι μόνο με φορολογικά αλλά και με άλλα έσοδα. Ζητούν, όμως, τη δομική αλλαγή του συστήματος κι όχι την επίλυση των χρόνιων προβλημάτων του. Εξοδος όμως από την κρίση δεν γίνεται με περιοριστικές πολιτικές. Πρέπει να δημιουργηθεί ζήτηση, να δημιουργηθεί απασχόληση και κυρίως πρέπει να δημιουργηθεί νέο εισόδημα. Πρέπει να βρούμε τρόπους ο δανεισμός που θα χρειαστούμε να είναι φτηνός.

»Για τα 8 δισ. που δανείστηκε η κυβέρνηση η οικονομία θα πληρώσει 2,5 δισ. τόκους στην πενταετία. Επομένως το πρόβλημα ήταν και είναι με ποιον τρόπο θα αποφύγουμε την εξαντλητική πίεση των αγορών. Η δική μου θέση είναι ότι από τη στιγμή που μια χώρα έχει εκχωρήσει το εθνικό της νόμισμα σε κάποιο θεσμό, ο θεσμός αυτός πρέπει να λειτουργήσει ως θεσμός δανεισμού τελευταίας καταφυγής. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε είναι αποπροσανατολισμός, πλήρης υποχώρηση, απουσία γραμμής άμυνας από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όταν δεν θέτει με σαφήνεια ότι χρειάζεται υποστηρικτικό πλαίσιο από την Ε.Ε. όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για όλες τις χώρες».

Τις συνέπειες δηλαδή της επιλογής ενιαίου νομίσματος τις αρνούνται τα ίδια τα κράτη που το συναποφάσισαν, όπως η Γερμανία, παρατηρήσαμε. «Η αυθόρμητη λειτουργία των αγορών δημιουργεί κέρδη και ζημιές, και ο τρόπος που χτίστηκε η ΟΝΕ δεν είναι ουδέτερος, προσιδιάζει στα συμφέροντα των ισχυρών και ειδικότερα του μεγάλου κεφαλαίου της Γερμανίας», παρατήρησε ο Γ. Δ. «Αυτό συντονίζεται βεβαίως με τα συμφέροντα των κεφαλαιοκρατικών μερίδων όλων των χωρών που βλέπουνε το μοντέλο αυτό σαν μέσο για περαιτέρω αναδιανομή», συμπληρώνει ο Γ. Μηλιός.

Γ. Δ.: «Παράλληλα χρειάζονται και εσωτερικές στρατηγικές ανάπτυξης, παραγωγικής ανασυγκρότησης, σταδιακής μείωσης του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ, αλλά και μετατροπής μέρους του εξωτερικού χρέους σε εσωτερικό, γεγονός που απαιτεί την αναδιανομή, για να υπάρξει αύξηση της εσωτερικής αποταμίευσης.

»Η ανάγκη της αναδιανομής υπάρχει και στο διεθνές σύστημα. Τα spreads είναι η διαφορά επιτοκίου με το οποίο δανείζεται μια χώρα, π.χ. η Ελλάδα, σε σύγκριση με μια άλλη χώρα, π.χ. την Γερμανία. Τα spreads λοιπόν ανεβαίνουν στην Ελλάδα κατά ένα μέρος επειδή πέφτουν εκείνα της Γερμανίας και το αντίστροφο. Υπάρχει επομένως ανάγκη μιας αναδιανομής έστω κι αν τη συζήτηση αυτή δεν τη θέλουν βεβαίως οι κερδισμένοι αυτής της υπόθεσης. Ο φόρος Τόμπιν, ή κάποιος παγκόσμιας φόρος για τις τράπεζες ή κάποιος άλλος μηχανισμός, ακόμη πιο ριζοσπαστικής αναδιανομής, πρέπει να συζητηθεί με ζωηρή πάντοτε την παρουσία της αριστεράς».

Η επιλογή της αριστεράς

Γ. Δ.: «Ερχομαι τώρα στο ερώτημα, τι μπορεί να γίνει; Το πρόβλημα, όπως το περιγράψαμε, έχει δύο σκέλη. Το πρώτο είναι το εσωτερικό, δηλαδή η ελληνική οικονομία και κοινωνία, ο τρόπος ανάπτυξης και αναδιανομής. Ομως, το δεύτερο σκέλος είναι η ευρωπαϊκή διάσταση. Αφ' ενός δεν υπάρχει μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης, αλλά η κάθε χώρα καλείται να τα βγάλει πέρα με τα δικά της μέσα. Αυτό είναι πηγή μεγάλων ανισοτήτων. Αφ' ετέρου το κοινό νόμισμα δεν συνοδεύεται από κοινούς μηχανισμούς δανεισμού (π.χ. ευρωομόλογο) και αλληλεγγύης.

»Με δεδομένο λοιπόν ότι η ευρωπαϊκή νομισματική ολοκλήρωση έχει αυτό το μονεταριστικό χαρακτήρα (ενιαίο νόμισμα χωρίς πολιτικές αντιστάθμισης των ασύμμετρων κινδύνων), οι λύσεις είναι δύο: Ή αποχωρεί μια χώρα που έχει αυτά τα προβλήματα από το ευρώ και ασκεί δική της πολιτική ή αλλάζουν οι συνθήκες και οι κανόνες της Ε.Ε. Το γεγονός ότι δεν υπάρχει δανειστής της τελευταίας καταφυγής, το γεγονός ότι υπάρχει ένα Σύμφωνο Σταθερότητας το οποίο δρα μόνο ως μηχανισμός ελέγχου και πειθαρχίας της ανάπτυξης, αλλά δεν υπάρχει μηχανισμός προστασίας όταν χρειάζεται, αυτά τίθενται σαν ζητήματα για αλλαγές. Η επιλογή της αριστεράς δεν μπορεί να είναι φυσικά επιστροφή στο καθεστώς της δραχμής. Πέρα από άλλους λόγους, ιδεολογικούς αλλά και στρατηγικούς, μια τέτοια επιστροφή θα είχε όλα τα αρνητικά χωρίς τα θετικά που είχε σε άλλες εποχές».

«Θα οδηγούσε στην πλήρη απόσυρση των χρηματαγορών από την ελληνική οικονομία, με φοβερές επιπτώσεις», παρατήρησε ο Γ. Μ.

Γ. Δ.: «Μιλάμε για τη διεκδίκηση αλλαγής των συνθηκών, πριν απ' όλα του Μάαστριχτ και του Συμφώνου Σταθερότητας, και τίθεται ένα θέμα διαπραγμάτευσης και συντονισμού με άλλες χώρες που έχουν ομοειδή προβλήματα. Εφόσον οι κυβερνήσεις δεν το κάνουν αυτό, θα πρέπει η πρωτοβουλία να περάσει σε επίπεδο κοινωνίας, κινημάτων, συνδικάτων, διανοουμένων αλλά και των κομμάτων. Ο κίνδυνος είναι ορατός και μεγάλος. Είτε να μην αλλάξουν οι αποτυχημένοι κανόνες, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να γίνουν εκρηκτικά, είτε να αλλάξουν σε ακόμη πιο συντηρητική κατεύθυνση, οπότε τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα, όχι μόνο για μας αλλά για την πλειοψηφία των λαών και των εργαζομένων της Ευρώπης.

»Την επιθετικότητα ορισμένων πολιτικών αλλά και γραφειοκρατών ενάντια στην Ελλάδα, εγώ εν μέρει την ερμηνεύω ότι δεν θέλουν να αναγνωρίσουν ότι αυτό που οικοδόμησαν, απέτυχε. Η κρίση σήμερα αποκαλύπτει την αδυναμία των υφιστάμενων κανόνων. Η κρίση όμως λειτουργεί και ως εφαλτήριο για να αλλάξουν οι κανόνες. Αυτό το αρνούνται προς το παρόν αλλά η δύναμη των γεγονότων, πιστεύω, θα επιβεβαιώσει ότι η κρίση είναι βαθιά. Το θέμα, όμως, είναι η αλλαγή να γίνει σε προοδευτική και όχι σε συντηρητική κατεύθυνση».

Γ. Μ.: «Οταν ξέσπασε η κρίση ήταν πολύ σαφές στην κοινωνία ότι είχαμε ένα σύστημα διαχείρισης των προβλημάτων που είχε φτάσει σε αποτυχία. Το κόμμα της γερμανικής αριστεράς έλεγε, κρατικοποίηση όλου του τραπεζικού συστήματος, εμείς λέγαμε άμεσα δημιουργία ενός δημόσιου πυλώνα στο τραπεζικό σύστημα. Αυτό ήταν εφικτό, και αν το κράτος μετοχοποιούσε τη στήριξη που τους έδωσε θα εξασφάλιζε τον κεντρικό πυρήνα των τραπεζών.

»Εκείνη την εποχή στην κοινωνία ήταν πιο καθαρή η ιδέα ότι ο φιλελευθερισμός έχει αποτύχει. Από τις εξαγγελίες Ομπάμα ως αντιπολίτευσης αυτές οι απόψεις γινόντουσαν ακόμη πιο ισχυρές με την έννοια ότι το ίδιο το σύστημα κι όχι μόνο η αριστερά αναγνώριζε την αποτυχία του προηγούμενου μοντέλου. Με την κρίση όμως των χρεών έχουν βρεθεί οι τράπεζες στο απυρόβλητο και μας λένε ότι "για να σωθείτε βαθύνετε το παλιό σύστημα που οδήγησε στην κρίση". Μοιάζει εξτρεμισμός το να πεις τώρα κρατικοποίηση όλου του τραπεζικού συστήματος που θα επιτρέψει και έλεγχο επιτοκίων κι άλλες πολιτικές. Οικονομία, όμως, δεν είναι να αυξάνει ο πλούτος της χώρας κατά 50% και το 90% των πολιτών να μην το αντιλαμβάνεται και να χειροτερεύει η θέση του. Χρειάζεται μια αντίληψη με άλλες προτεραιότητες, που θα γίνει τώρα, μέσα στην κρίση.

»Εξάλλου αν είχαμε ντόμινο με πραγματικές χρεοκοπίες χωρών τότε θα έμπαινε ζήτημα αλλαγής μοντέλου. Μια εναλλακτική στρατηγική θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε την απασχόληση στον άξονα της στόχευσής της, μια απασχόληση στην οποία θα παίζει ρόλο ο δημόσιος τομέας, σε μια άλλη αντίληψη και προοπτική, με δημόσιο έλεγχο του δημόσιου αγαθού. Μιας οικονομίας που θα προτάσσει τις κοινωνικές ανάγκες έναντι του κέρδους».

Γ. Δ.: «Εμείς προειδοποιούσαμε ότι πρέπει να υπάρξει πολυετές προοδευτικό σχέδιο εξόδου από την κρίση. Ενα πρόγραμμα που θα επέτρεπε χρονική ιεράρχηση των μέτρων, εκτίμηση και αντιμετώπιση των κινδύνων και των παρενεργειών, τη συνδυασμένη αντιμετώπιση της οικονομικής αλλά και της οικολογικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής.

»Πολιτικές, που μας πιέζουν να εφαρμόσουμε, για τις οποίες διαμορφώνεται ήδη μια συναίνεση με τη στήριξη από ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ. και ΛΑΟΣ, δεν οδηγούν στην έξοδο από την κρίση. Αντίθετα, οι εμπνευστές τους θέλουν να αξιοποιήσουν την κρίση για να επιβληθεί μια βαθύτερη προσαρμογή στο νεοφιλελεύθερο πρότυπο, το οποίο ωστόσο είναι εκείνο που κατ' εξοχήν ευθύνεται για την κρίση. Γι' αυτό και βλέπετε αυτοί που λένε να μειώσουμε τους μισθούς 10% ή 20%, βάζουν μετά τελεία. Δεν συνεχίζουν να πουν ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτών των μέτρων, το αποσιωπούν αυτό, διότι οι συνέπειες μπορεί να είναι δραματικές. Γι' αυτό και χρειάζεται καθολική αντίσταση σε αυτά τα μέτρα και στις λογικές από τις οποίες εκπορεύονται».

* Ολόκληρη η συζήτηση στον ιστότοπο του «Ιού», www.iospress.gr.

7+1 θέσεις κατά της μυθολογίας του μονόδρομου!

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΑΦΑΖΑΝΗ στην Κυριακάτικη Αυγή


Τα ψέματα τελείωσαν! Η χώρα, με βάση τους κανόνες της διεθνούς δικτατορίας των κεφαλαιαγορών, χρεωκόπησε! Το νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό μοντέλο τριών δεκαετιών μετατρέπεται σε σωρούς ερειπίων! Η κυβερνητική απόπειρα να κρατήσει όρθιο τον νεοφιλελευθερισμό και στην ουσία τον ίδιο τον ελληνικό καπιταλισμό, με ακόμα πιο ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα και μέτρα συνολικής κοινωνικής κατεδάφισης, όπως αυτά που ανακοίνωσε ο κ. Γ. Παπανδρέου, το μόνο που θα επιφέρει είναι να επισπεύσει την οικονομική και κοινωνική καταστροφή και την εθνική παρακμή.
Ο κυρίαρχος συναινετικός δικομματισμός έφερε τη χώρα στο χείλος της αβύσσου και τώρα πάει να της δώσει τη χαριστική βολή. Η Ελλάδα τελεί υπό οικονομική κατοχή και η κυβέρνηση έχει μετατραπεί σε εθελοντική επιτροπή διαχείρισης των προσανατολισμών και εντολών των διεθνών αγορών και των σκληρών διευθυντηρίων της Ε.Ε. Τα άθλια κυβερνητικά μέτρα, που βρήκαν την ουσιαστική συναίνεση Ν.Δ. και ΛΑΟΣ, φαίνεται ότι είναι μόνο η αρχή. Τα εισοδήματα από μισθωτή εργασία «πρέπει» να καταρρεύσουν πάνω από 30% τα επόμενα χρόνια! Η ανεργία να ξεπεράσει το 25%! Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις να μπουν σε τροχιά εξαφάνισης και οι μικρομεσαίοι αγρότες να καταστούν μουσειακό είδος. Η Ελλάδα στις παρυφές της Ευρωζώνης ξεπέφτει σε «μισοαποικία».
Την ίδια ώρα κλονίζεται συθέμελα όλο το οικοδόμημα της Ε.Ε., έτοιμο να αποσαθρωθεί. Η Ε.Ε. δεν εμπόδισε την κρίση, αλλά την τροφοδότησε, ενώ σήμερα παράγει ύφεση, γιγάντιες αποκλίσεις, ανισότητες και διαλυτικά φαινόμενα. Ειδικότερα η Ευρωζώνη και το ενιαίο νόμισμα τελούν σε αποσύνθεση, με τον γερμανογαλλικό ιμπεριαλισμό να επιχειρεί, μέσα στην κρίση, να ξεζουμίσει ακόμα περισσότερο τις χώρες του Νότου αλλά και της Ανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα γίνεται το «πειραματόζωο» και μαζί το «μαύρο πρόβατο».
Η δημοσιονομική τρομοϋστερία, η πρωτοφανής καλλιέργεια του φόβου και η μυθολογία του αναγκαστικού μονόδρομου γίνονται τα άθλια μέσα για να «περάσει» ο οικονομικός και κοινωνικός εφιάλτης. Κι όμως, ο εναλλακτικός δρόμος, για τον οποίο πολλοί αναρωτιούνται, υπάρχει! Αυτός όμως δεν συνιστά μια εύκολη συνταγή, όπως, ίσως, πολλοί θα προσδοκούσαν. Δεν μπορεί να μείνουν όλα τα ίδια, (σύστημα, δομές, θεσμοί, αντιλήψεις, πρακτικές) και την ίδια ώρα κάποια «μαγικά» μέτρα να διορθώσουν τα πράγματα. Τέτοια θαύματα δεν γίνονται!
Αντίθετα, ο εναλλακτικός δρόμος είναι δρόμος επαναστατικών αλλαγών και μεγάλης ανατροπής. Είναι δρόμος μεγάλων ενωτικών ταξικών αγώνων, συγκρούσεων και ρήξεων. Είναι δρόμος επαναθεμελίωσης μιας μεγάλης αριστεράς, με τη συμπαράταξη όλων των δυνάμεών της, ικανής να εκφράσει ένα μεγάλο κίνημα νέων προοδευτικών και σοσιαλιστικών προσανατολισμών, που θα προωθήσει άμεσους μεγάλους στόχους, στη βάση της συμμαχίας της σύγχρονης εργατικής τάξης με τα μικρομεσαία στρώματα στις πόλεις και την ύπαιθρο.
Επιγραμματικές, άκρως συνοπτικές και προς συζήτηση σκέψεις για αυτούς τους επίκαιρους στόχους:
Πρώτον: Ανατροπή της σημερινής νεοφιλελεύθερης μονεταριστικής, ιμπεριαλιστικής, υπό την αμερικάνικη ομπρέλα και τη γερμανογαλλική ηγεσία Ε.Ε., με άμεσο στόχο την κατάργηση των Συνθηκών που διαμόρφωσαν το εκτρωματικό οικοδόμημα της ενιαίας απελευθερωμένης αγοράς και του ευρώ. Επαναθεμελίωση μιας νέας ευρωπαϊκής προοπτικής σε εντελώς καινούργιες, προοδευτικές και σοσιαλιστικές βάσεις. Στο πλαίσιο αυτής της ανατροπής, προωθούνται αλληλένδετα οι δύο παρακάτω άμεσες επιδιώξεις.
Δεύτερον:  Άμεση κατάργηση του Συμφώνου Σταθερότητας, που στοχεύει σε ελλείμματα κάτω του 3% του ΑΕΠ, το οποίο, άλλωστε, μέσα στην κρίση, έχει ήδη χρεωκοπήσει, ενώ έχει μετατραπεί για τους Ευρωπαίους εργαζόμενους σε πραγματική λαιμητόμο τους. Μια Ένωση που απαιτεί ειδικά Σύμφωνα Σταθερότητας δεν έχει κανένα μέλλον.
Τρίτον: Άμεση ακύρωση του δήθεν «ανεξάρτητου» ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και της μονεταριστικής νομισματικής πολιτικής της. Η ΕΚΤ και οι Κεντρικές Τράπεζες των χωρών - μελών θα τελούν υπό άμεσο πολιτικό έλεγχο και θα μπορούν να χρηματοδοτούν απευθείας με προνομιακούς όρους τα κράτη και να ασκούν ευλύγιστη νομισματική πολιτική με βάση αναπτυξιακούς, κοινωνικούς στόχους και εθνικές ιδιομορφίες.
Τέταρτον: Άμεση κατάργηση του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο διαμόρφωσε η κυβέρνηση στη βάση των προδιαγραφών του Συμφώνου Σταθερότητας, καθώς και των αντικοινωνικών συμπληρωματικών προς αυτό μέτρων που πρόσφατα ανακοινώθηκαν. Διαμόρφωση, έξω από τις προδιαγραφές του Συμφώνου Σταθερότητας, ενός Έκτακτου Ανορθωτικού Προοδευτικού Προγράμματος ανασυγκρότησης της οικονομίας, ανασυγκρότησης της παραγωγής (μεταποίηση και γεωργία) και διεξόδου από την κρίση.
Πέμπτον: Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι δημοσιονομικό, αλλά κατεξοχήν αναπτυξιακό, παραγωγικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. Τα ελλείμματα θα πέσουν μέσα από την αναπτυξιακή, παραγωγική, κοινωνική απογείωση της χώρας, την προστασία του περιβάλλοντος και την πλήρη απασχόληση και όχι αντιστρόφως. Ένα έκτακτο προοδευτικό πρόγραμμα σοσιαλιστικού προσανατολισμού προϋποθέτει τη διαμόρφωση ενός νέου δημοκρατικού, αποτελεσματικού κράτους και ενός προϋπολογισμού που θα επιφέρει πολλαπλασιαστικό αναπτυξιακό επενδυτικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.
Έκτον: Ένα έκτακτο προοδευτικό πρόγραμμα, δίνοντας έμφαση στην καινοτομία, την έρευνα, την παιδεία και τις παραγωγικές επενδύσεις, οφείλει να συνδυαστεί με μια μεγάλη στροφή σε κλαδικές πολιτικές με συγκριτικά πλεονεκτήματα, εκτός των σημερινών πλαισίων της Ε.Ε.
Έβδομον: Θεμελιώδη πυρήνα του νέου προοδευτικού προγράμματος αποτελεί μια στρατηγική πλήρους δημοσίου ελέγχου του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο προωθεί, μέσα από έναν πρώτο αρχικό δημόσιο πυλώνα, ένα νέο αναπτυξιακό και κοινωνικό ρόλο. Παράλληλα, ένας νέος ανασυγκροτημένος δημόσιος τομέας αναλαμβάνει τον έλεγχο σε κρίσιμες στρατηγικές επιχειρήσεις και δραστηριότητες.
Όγδοον: Άμεση εγκατάλειψη των πολιτικών λιτότητας και απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων. Στήριξη και αναβάθμιση μισθών και συντάξεων, διαμόρφωση όρων σταθερούς και πλήρους απασχόλησης, κανονικής και ασφαλισμένης εργασίας, κατευθύνσεις που, πέραν των άλλων, αποτελούν προϋποθέσεις για τη βιωσιμότητα και ενίσχυση του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.
Τα οκτώ σημεία ασφαλώς είναι ενδεικτικά, υπό συζήτηση, προς επεξεργασία και διαμόρφωση και όχι ένα οριστικό, άμεσο πρόγραμμα. Δείχνουν, όμως, κάτι! Ότι υπάρχει ένας ριζικά διαφορετικός και προοδευτικός δρόμος! Και ότι ο δρόμος αυτός, με προοπτική έναν νέο σοσιαλισμό, είναι όχι μόνο ρεαλιστικός -ρεαλιστικός με όρους κοινωνικής σύγκρουσης και ταξικών αγώνων, για να εξηγούμεθα- αλλά και η μόνη εναλλακτική επιλογή για μια ανθρώπινη κοινωνία, απέναντι στη βέβαιη και επελαύνουσα παρακμή και καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Ο αχταρμάς της Μπατζελή

Του ΘΑΝΑΣΗ ΚΑΡΤΕΡΟΥ (δημ.στην Αυγή)

Κάτι μάθαμε για τους αγρότες των μπλόκων, διαβάζοντας όσα είπε στο ΒΗΜΑ της Κυριακής η κυρία Μπατζελή. Μάθαμε ας πούμε ότι «πρόκειται για ένα συνονθύλευμα χωρίς επαρκή νομιμοποίηση… Υποθέτουν ότι εκπροσωπούν τους αγρότες, το πανελλαδικό συντονιστικό είναι αχταρμάς που αγγίζει τα όρια του αναρχοσυνδικαλισμού, με τον οποίο συντονίζονται συνδικαλιστές του ΚΚΕ και της ΝΔ». Μάθαμε επίσης ότι, «οι περισσότεροι είναι επιχειρηματίες… Τρελαίνονται από τη δημοσιότητα, περιφρονούν την πολιτική ηγεσία της χώρας… Ορισμένοι μοιάζουν με τραμπούκους, απειλούν και εκβιάζουν… Γενικώς παίζουν παιχνίδια εξουσίας…».

Άντε βρες άκρη με το ξέσπασμα αυτό μιας υπουργού με τόση τεχνοκρατική εμπειρία, τόσα χρόνια στην Ευρώπη και τόση άχραντη ευγένεια στα τηλεοπτικά παράθυρα. Να συγκρούεται έτσι μετωπικά με την κυβέρνησή της, που μας έχει πάρει τα αφτιά ότι οι αγρότες έχουν δίκιο, ότι πρέπει να υπάρξει διάλογος, ότι δεν υπάρχουν λεφτά, αλλά υπάρχει έρωτας; Να τους καλεί από τη μια μεριά στο υπουργείο για να συζητήσουν και από την άλλη να τους αποκαλεί συνονθύλευμα; Να προσπαθεί ο κάθε Πρωτόπαπας, ο κάθε Παπουτσής αλλά κι ο Παπανδρέου ο ίδιος να εκτονώσουν την κατάσταση και να έρχεται η καθ' ύλην αρμόδια με την επιθυμία να ακούσει ένα ωραίο μπαμ να γίνουν όλα γης μαδιάμ;

Ο παραλογισμός δεν έχει όρια, δεν εξηγείται, υπεισέρχονται άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες, λέει η καλλιεπής υπουργός στην ίδια συνέντευξη. Τα λέει βέβαια αυτά τα ψυχιατρικά για τους αυτουργούς των μπλόκων, αλλά αν ταιριάζουν μια φορά σε κάποιους από αυτούς, πόσες φορές ταιριάζουν σε κείνον ή εκείνη που γενικώς παίζει παιγνίδια εξουσίας και επιτρέπει στον εαυτό της να βγάζει με τόσο απερίσκεπτο τρόπο τα απωθημένα της; Εντάξει, δεν τους αγαπάει αυτούς τους άξεστους η Ευρωπαία υπουργός μας , αλλά εμείς οι υπόλοιποι τι φταίμε γιʼ αυτό; Ότι με τέτοια μυαλά η ίδια θα φύγει νύχτα είναι σίγουρο και να το θυμηθείτε. Αλλά τι χρωστάει η κοινωνική ειρήνη που υποτίθεται ότι επιδιώκει ο πρωθυπουργός; Γίνεται κοινωνική ειρήνη με συνονθυλεύματα;

Τι να πεις... Εκτός πια κι αν δεν πρόκειται για απερισκεψία, αλλά το πήραν απόφαση «να σπάσουν τον τσαμπουκά» των μπλόκων. Κι αν πήραν τέτοια απόφαση, αν το υπουργικό ξέσπασμα δεν ήταν ψυχολογικού, αλλά πολιτικού χαρακτήρα, τότε καλά ξεμπερδέματα…

Σχόλιο στην κόκκινη πιπεριά...του Γρηγόρη Ψαριανού

Το σχόλιο ανέβηκε στον ιστότοπο Κόκκινη Πιπεριά


Αγαπητοί σύντροφοι του ΣΥΡΙΖΑ, συναγωνιστές και συνοδοιπόροι, δεξιοί αναθεωρητές, σταλινικοί, τροτσκιστές, μαοϊκοί, αριστεροί σοσιαλδημοκράτες, κενροαριστεροί, αντιευρωπαϊστές και τσιράκια του Μάαστριχτ, αναρχοαυτόνομοι και λικβινταριστές, ρεβιζιονιστές και κομμουνιστοχριστιανοί, οπορτουνιστές και δογματίλες, ξεστρατισμένοι κνίτες και συντεταγμένοι αντιφρονούντες, σκύθες και ιλλυροί, πελασγοί και ακαρνάνες, πομάκοι και ρουμανόβλαχοι, λακέδες και λακεδαιμόνιοι, πασοκιστές και αντίχριστοι, χειροπράκτες και διανοούμενοι, μακεδόνες και γυφτοσκοπιανοί, εξαρχειώτες και εξαρχειωμένοι, αντιλόπες και στρουθοκάμηλοι, μπετοναρμέδες και ρεμπετασκέρηδες. "Ο δρόμος αυτός δεν τελειώνει. Δεν έχει αλλαγή. Καμμιά φωτιά στην κορυφή του. Κράτησα τη ζωή μου. Το χιόνι και το νερό παγωμένο. Βραδυάζει. Στα πατήματα των α-λόγων" (Σεφέρης, μουστάκια...).

Δύσκολοι οι καιροί για ομονοούντες και ετεροδημότες. Για ελευθερόφρονες και φραξιονιστές. Τι κι αν χρειάζεται η μέγιστη κοινή σύμπραξη για τους ελάχιστους κοινούς στόχους. Πώς να συνταιριάσουμε τον ελάχιστο κοινό διαιρέτη με τον μέγιστο κοινό πολλαπλασιαστή, άνθρωποι μονάχοι σα ξεδοντιασμένοι βράχοι, πολυδιαβασμένοι, παραμορφωμένοι, αστοιχείωτοι. "Αλλοίμονο σ' αυτούς που (δεν) αγάπησαν, αλλοίμονο, αλλοίμονο, αλλοίμονο.
Αλλοίμονο σ' αυτούς που (δε) δακρύσανε, ζωή, την ομορφιά σου (δε) γνωρίσανε, ζωή" (Κωστής Χρήστου, μουστάκια...).

Αλλοίμονο αν στον κοινό αγώνα, ας πούμε για τη μονοδρόμηση της Μεσογείων, θέτουμε ο καθένας ως μόνος γνώστης της μόνης αλήθειας, ως προαπαιτούμενα μαξιμαλιστικά ιδεολογήματα, προλεταριακούς διεθνισμούς, δικτατορίες (κατά) του προλεταριάτου, υποταγή στην κομματική γραμμή που είναι μία και αδιαίρετη, στο σφυροδρέπανο, στον δικέφαλο αετό ή στο μανιφέστο του Πατέρα.

Πώς θα συν-αγωνιστούμε ευρωπαϊστές με αντιευρωπαίους, συστημικοί με αντισυστημικούς, συσπειρωμένοι με ασυσπείρωτους, εκλεγμένοι με αυτοδιορισμένους, καθαρόαιμοι επαναστάτες με αλλοτριωμένους μεταρρυθμιστές, ψιλοσυμβιβασμένοι με χοντροασυμβίβαστους, ερματισμένοι (sic) με ανερμάτιστους.

Τι πιθανότητες έχουμε να πετύχουμε τον κοινό στόχο;
Μάλλον η Μεσογείων δεν θα μονοδρομηθεί ποτέ (βέβαια ίσως τότε ανακαλύψουμε ότι ίσως είχαμε βάλει λάθος στόχο, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, όπως επίσης μπορεί η μονοδρόμηση να γίνει από άλλους και κόντρα στο κοινό συμφέρον).
"Η νύχτα απλώθηκε παντού, είν' το τραγούδι τ' ουρανού, νύχτα βαθιά, πολύ βαθιά μεσ' την ψυχή μου, με σκέπασε η ερημιά, μια θλίψη και μια παγωνιά, γιατί να φύγεις (σφύριζα...) ξαφνικά απ' τη ζωή μου.

Θέλω απόψε να σου γράψω, μα φοβάμαι μήπως κλάψω, με κουράσανε τα δάκρυα κι οι λυγμοί, τα παράθυρά μου κλείνω, πάλι μόνος μου θα μείνω, θα με πνίξουν πάλι απόψε οι στεναγμοί" (Μητροπάνος, μουστάκια...).

Συριζίτες και Συριζίτισες, Συνασπισμένοι και Συνασπισμένες, Κύκλωπες και Λαιστρυγόνες, Σφυριχτές και Σφυριζόμενοι, Ακροκεντριστές και Κεντροακραίοι, μπορούμε άλλοι να πάμε στο αγαπημένο μας ΚΚΕ με τη μία και μόνη γραμμή που τόσο πολύ γουστάρουμε να εκφράζουμε και να υπηρετούμε, άλλοι στις ανταρσύες και στα αγαπημένα μας γκρουπούσκουλα που τρεις κι ο κούκος κάνουμε την επανάστασή μας μέχρι να διασπαστεί κι ο τελευταίος, άλλοι στο αγαπημένο μας πανελλήνιο σοκ για γιούργια στον ταβλά με τα κουλούρια κι άλλοι να ξαναπάμε σπίτια μας.

Επίσης μπορούμε να οργανώσουμε νέες ομάδες, κόμματα και κινήματα μέχρι να ξαναδιασπαστεί κι ο τελευταίος και να κλείσει και τις πόρτες. Πέντε άτομα, έξι διασπάσεις, το 'χουμε κερδίσει με αγώνες και θυσίες. Και τριάντα διασπάσεις το εξάμηνο στην ομάδα των επτά υπέροχων επίσης το 'χουμε.

Τίποτα καλύτερο, τίποτα πιο έξυπνο και πιο αποτελεσματικό μπορούμε να κάνουμε; Έστω και την τελευταία στιγμή, έστω και τόσο αργά. "Κάλλιο αυγά παρά πουρέ" (Δικό μου, μουστάκια...).

* Ο Γρηγόρης Ψαριανός είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ

Πηγή: Εφημερίδα Η ΑΥΓΗ

Η Νέα Αριστερά του 21ου αιώνα

Του Ανδρεα Καριτζη*

Η περίοδος που διανύουμε χαρακτηρίζεται από μια γενικευμένη αμηχανία στο εσωτερικό της δικής μας Αριστεράς για πολλούς λόγους, που η έκταση του άρθρου δεν επιτρέπει την πλήρη εξέτασή τους. Θα αρκεστώ, έτσι, σε μια αδρή περιγραφή με στόχο να σχηματοποιηθεί κάπως το τι πρέπει να κάνουμε, κατά τη γνώμη μου, από εδώ και εμπρός. Υπό μια έννοια, ζούμε ένα τέλος εποχής. Αλλά ας αρχίσουμε από λίγο πιο πριν.

Η παγκόσμια και ιδίως η ευρωπαϊκή Αριστερά αμέσως μετά την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» έδωσε έναν αγώνα επιβίωσης και, κόντρα στις δυσοίωνες προβλέψεις, είκοσι χρόνια μετά, συνεχίζει να υπάρχει, προσπαθώντας να βρει τον δρόμο της. Η επιτυχία αυτή --γιατί περί επιτυχίας πρόκειται-- οφείλεται σε όλους όσοι (αριστεροί/ες από διαφορετικές παραδόσεις και καταγωγές), σε πολύ δύσκολες στιγμές, κράτησαν ζωντανό το όραμα της Αριστεράς, ξεκινώντας από την αρχή και ακόμη πιο πίσω. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σήμερα κλείνει σιγά σιγά ο κύκλος αυτός: ο κύκλος της απόκρουσης του «Τέλους της Ιστορίας», του σχεδίου «να υπάρχουμε και μετά την πτώση του Τείχους». Για να πάμε ακόμη πιο μακριά, δεν φτάνει πια μόνο το πείσμα και η επιμονή στις αξίες και τα ιδανικά της Αριστεράς. Χρειάζεται μια νέα νοηματοδότηση του χειραφετητικού προτάγματος στη σύγχρονη εποχή, η κριτική αναθεώρηση της θεωρίας και της πρακτικής μας και άλλα πολλά.

Σʼ αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε η δική μας Αριστερά πιο τολμηρά τα τελευταία χρόνια. Δοκίμασε νέα πράγματα και ήταν ανοιχτή σε νέα ερεθίσματα. Όμως --παρά τις ευνοϊκές συνθήκες-- δεν φαίνεται να καταφέρνει προς το παρόν να αλλάξει ριζικά τον συσχετισμό δύναμης, παρά τις μεγάλες προσπάθειές της: την αδιαπραγμάτευτη στήριξη του εγχειρήματος της ενότητας της Αριστεράς, την αποφασιστική και ανυστερόβουλη στήριξη των κινημάτων, των εργαζομένων και της νεολαίας, την αταλάντευτη αντίθεση στην κυβερνητική πολιτική και το κατεστημένο που δεν μετρούσε πολιτικό κόστος. Τα έκανε όλα αυτά προσπαθώντας να είναι ταυτόχρονα μαχητική αλλά και ανοιχτή σε όσους, και ιδιαίτερα τους νέους, δεν γνωρίζουν την «αργκό» της Αριστεράς. Τα έκανε δοκιμάζοντας νέα κανάλια επικοινωνίας αλλά και συνύπαρξης όπως τα Φόρουμ και νέες πραγματικότητες όπως τα νέα κοινωνικά κινήματα, βάζοντας το γέλιο και άλλα χρώματα δίπλα στο βλοσυρό ύφος και το κόκκινο χρώμα της δικής μας, της δικής μου Αριστεράς. Τα έκανε συνδυάζοντας τον αγώνα για το μικρό και το μεγάλο και τη σθεναρή αντίσταση με την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής λογικής για το πώς μπορούν να είναι τα πράγματα.

Κάνοντάς τα όλα αυτά, κατάφερε να αναζωπυρώσει τη σχέση της με τμήματα του πληθυσμού που τη χρειάζονται, να χτίσει μια καινούρια (έστω και επισφαλή) σχέση με τη νεολαία. Και όμως, σε πρώτο χρόνο, όπως φαίνεται σήμερα, δεν κατάφερε να αλλάξει τον συσχετισμό δύναμης, ιδιαίτερα στην κρίσιμη περίοδο της κρίσης. Ακόμη και αν η απογοήτευση για το ότι δεν άλλαξε το τοπίο είναι υπερβολική, αφού ο δρόμος είναι πολύ μακρύς, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο κάμψης. Τα πρώτα μας βήματα στην κατεύθυνση μιας νέας ταυτότητας της Αριστεράς συναντούν δυσκολίες που επιτείνουν την ανασφάλεια και την αμφιβολία που συνοδεύουν καθετί καινούριο. Η (έστω φαινομενική) εξάντληση των εργαλείων μας (ό,τι ξέραμε να κάνουμε ή ό,τι φανταζόμασταν ότι έπρεπε να κάνουμε το κάναμε και δεν φαίνεται να δούλεψε), η ιστορική διάσταση της κρίσης και των συνεπειών της και η συνεπαγόμενη ανάγκη να παρέμβουμε αποτελεσματικά και γρήγορα επιτείνουν την πίεση, την απογοήτευση και την αμηχανία.

Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου το έδαφος πάνω στο οποίο αναπτύσσονται όλα τα κακώς κείμενα της τελευταίας περιόδου στην Αριστερά μας. Δεν θέλω να απαλλάξω κανέναν από το μερίδιο της ευθύνης που φέρει για το κακό κλίμα το οποίο επικρατεί σήμερα στον χώρο, αλλά πιστεύω βαθιά ότι όσα έχουμε ζήσει τους τελευταίους μήνες και μας έχουν πληγώσει είναι, κατά κύριο λόγο, συμπτώματα της απογοήτευσης και της αμηχανίας, και όχι οι αιτίες της.

Υπό μια έννοια, η ολοκλήρωση του προηγούμενου κύκλου της επιβίωσης της Αριστεράς και η έναρξη μιας καινούριας φάσης για τη δική μας Αριστερά --με τις αντιφάσεις της και την πρόσκαιρη αναδίπλωση που φαίνεται να τη συνοδεύει-- βιώνεται με τραυματικό τρόπο, με έντονο υπαρξιακό άγχος και με μια τάση ενδοαριστερής αντιπαράθεσης. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η καινούρια ταυτότητα πασχίζει να γεννηθεί, αλλά δεν έχει αποκτήσει ακόμη γερά θεμέλια, με αποτέλεσμα οι παλιότερες ταυτότητες να μας ελκύουν πάλι. Ανασύρονται παλιές διαχωριστικές γραμμές και τονίζονται οι διαφορές. Μπαίνουμε δηλαδή στην αντίστροφη ακριβώς πορεία από αυτή που ακολουθήσαμε τα τελευταία χρόνια, ανιχνεύοντας τα χαρακτηριστικά μιας νέας Αριστεράς.

Πιστεύω βαθιά ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε πίσω πια. Πρέπει, όλοι και όλες, να γυρίσουμε την πλάτη στα κελεύσματα του παρελθόντος μας, να ανακόψουμε την παλινδρόμηση που δεν θα βγάλει πουθενά. Μόνο μπροστά μπορούμε να πάμε, στη νέα Αριστερά που ψηλαφούμε και αναζητούμε τα τελευταία χρόνια όλοι μαζί, με αντιφάσεις και προβλήματα.

Νέα Αριστερά σημαίνει νέο πλαίσιο λειτουργίας και συνύπαρξης, νέο περιεχόμενο στην πολιτική μας δράση, νέα κουλτούρα. Χρειάζεται, επίσης, ένας «οδικός χάρτης» για τον τρόπο που θα συζητήσουμε τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν, τον τρόπο που θα αποφασιστούν, τον τρόπο που όλοι και όλες θα μάθουμε να συμπεριφερόμαστε και να δρούμε διαφορετικά, ώστε να εμπνεύσουμε και να εμπνευστούμε.

Σκέψεις για το νέο περιεχόμενο της πολιτικής μας παρέμβασης

Διατυπώνω ενδεικτικά κάποιες σκέψεις για το νέο περιεχόμενο της πολιτικής μας παρέμβασης. Ο 21ος αιώνας θα είναι ένας αιώνας τρομακτικών αλλαγών και απίστευτης βαρβαρότητας. Στο έδαφος της κρίσης και της οικολογικής καταστροφής η κοινωνία κονιορτοποιείται, φαινόμενα «όλοι εναντίον όλων» θα ενταθούν, η κοινωνική περιθωριοποίηση και περιβαλλοντική υποβάθμιση θα κυριαρχήσουν, ενώ το πολιτικό επίπεδο θα συρρικνώνεται διαρκώς και θα χάνει την πρωτοκαθεδρία. Σε μια τέτοια περίοδο ο προσανατολισμός των πολιτικών οργανώσεων και των κομμάτων της Αριστεράς ίσως πρέπει να αλλάξει ριζικά. Ίσως να πρέπει να κινηθούν σε δρόμους που κινήθηκε η Αριστερά στη χώρα μας σε εποχές όπου χρειάστηκε να οργανώσει την καθημερινότητα του λαού και να επιλύσει προβλήματα -- πέρα δηλαδή από τη λειτουργία που έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ότι επιτελούν τα κόμματα της Αριστεράς (συμπύκνωση των δυνάμεων της εργασίας και εκπροσώπηση των συμφερόντων τους στο πολιτικό επίπεδο). Στον 21ο αιώνα ίσως χρειάζεται μια έμφαση στο κοινωνικό πεδίο, αφού η διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και η συρρίκνωση του πολιτικού πεδίου επιβάλλουν αναπροσαρμογή και των δικών μας προτεραιοτήτων. Δηλαδή να προσανατολιστούμε στην ανάπτυξη κοινωνικών διαδικασιών που θα εμφορούνται από τη δική μας λογική για τα πράγματα.

Για παράδειγμα, θα μπορούσαμε να δοκιμάσουμε να παρέμβουμε άμεσα στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης, αναπτύσσοντας διαδικασίες αυτοοργάνωσης των εργαζομένων και των στρωμάτων που πλήττονται. Να οργανώσουμε στην πράξη ασπίδες κοινωνικής αλληλεγγύης, μαζί με τη διεκδίκηση που απευθύνουμε στο κράτος. Οι οργανωμένες μας δυνάμεις να λειτουργήσουν ως καταλύτες ανάπτυξης κοινωνικών δικτύων αλληλεγγύης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των εργαζόμενων από τους ίδιους. Έχουμε παραδείγματα τέτοιας δράσης και στη δική μας παράδοση αλλά και σε άλλες χώρες. Μπορεί να ακούγεται σήμερα ουτοπικό αλλά θα είναι τέτοια η κατάσταση στο μέλλον που μια τέτοια προσπάθεια μπορεί να αποκτήσει τεράστια δυναμική, ενώ η απουσία τέτοιων πρακτικών μπορεί να οδηγήσει στην περιθωριοποίησή μας.

Στην ίδια κατεύθυνση, η συνδικαλιστική μας παρέμβαση ίσως πρέπει να αρχίσει από την αρχή στις νέες συνθήκες για την οικοδόμηση σωματείων που θα βασίζονται σε πρώτη φάση στις απαντήσεις που δίνουν τα ίδια στα άμεσα προβλήματα των εργαζομένων, ώστε να αναπτυχθούν εκ νέου σχέσεις αλληλεγγύης και εμπιστοσύνης ανάμεσα στους εργαζόμενους. Μπορεί δηλαδή να έχει μεγαλύτερο νόημα η συνδικαλιστική μας δουλειά να μην επικεντρώνεται στις ανώτερες βαθμίδες, αλλά αυτές να επανανοηματοδοτηθούν ως αποτελέσματα μιας νέας και μακράς πορείας.

Στην τοπική αυτοδιοίκηση θα είχε ενδιαφέρον να διερευνήσουμε τη δυνατότητα διαμόρφωσης σχημάτων που με στόχο την αυτοοργάνωση των γειτονιών για την επίλυση προβλημάτων-άσκηση εξουσίας σε τομείς που αδυνατεί ή δεν θέλει η τοπική διοίκηση να λύσει (ή λύνει με άδικο τρόπο), και όχι μόνο τη συμμετοχή στις εκλογές και τη διαμεσολάβηση αιτημάτων.

Αλλά και στο γενικό ιδεολογικο-πολιτικό μας στίγμα χρειάζεται να κάνουμε βήματα. Για παράδειγμα, έννοιες όπως η ολιγαρκής αφθονία, η οικονομία των αναγκών, η αυτοδιαχείριση, αλλά και εμπειρίες από πρακτικές όπως το δίκαιο εμπόριο ή το ελεύθερο λογισμικό μπορούν να βοηθήσουν στη σκιαγράφηση του δικού μας μοντέλου οικονομίας και κοινωνικής οργάνωσης.

Η σημασία της έμπρακτης ανάπτυξης της λογικής μας

Λόγω έλλειψης χώρου είμαι εξαιρετικά σχηματικός, αλλά η βασική μου επιδίωξη είναι να αρχίσουμε μια συζήτηση, όχι να περιγράψω μια «λύση». Σε κάθε περίπτωση, έχω τη γνώμη ότι η έμπρακτη ανάπτυξη και διεύρυνση της δικής μας λογικής σε διάφορα κοινωνικά πεδία δεν συνιστά συνθηκολόγηση με τη νέα, προφανώς χειρότερη, κατάσταση. Αποτελεί ταυτόχρονα εμβάθυνση στη νέα ταυτότητα της Αριστεράς και προσπάθεια να βρεθούμε ένα βήμα μπροστά, ώστε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Ο προσανατολισμός στην κοινωνική παρέμβαση πρέπει να υπερβαίνει τις αντιλήψεις τόσο των «σοσιαλιστικών θυλάκων» μέσα στον καπιταλισμό όσο και της απλής συσσώρευσης δυνάμεων και υποστηρικτών που θα αξιοποιηθούν όταν έρθει η ώρα της ανατροπής. Η παρέμβαση της νέας Αριστεράς πρέπει να πραγματώνει από τώρα τη δική μας λογική, να οργανώνει τη ζωή των ανθρώπων με βάση τις δικές μας αξίες, δηλαδή να κάνει πράξη από τώρα την κοινωνία που οραματιζόμαστε. Ένα τέτοιο περιεχόμενο στην πρακτική μας είναι και η καλύτερη απάντηση στην απαξίωση και συρρίκνωση του πολιτικού πεδίου, καθώς μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια νέα πολιτικοποίηση, μια επαναπολιτικοποίηση. Δηλαδή το πολιτικό αίτημα για αλλαγή του συσχετισμού δύναμης, για ριζική αλλαγή του τοπίου, για την ανατροπή και μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση μπορεί να εκβάλλει εκ νέου με νέα χαρακτηριστικά και δυναμική στο πολιτικό πεδίο, αναγεννώντας το.

Σε κάθε περίπτωση, χρειάζεται να συνεχίσουμε να ανιχνεύουμε νέους δρόμους, αφήνοντας πίσω παραδοσιακά σχήματα και ταυτότητες που μας διχάζουν χωρίς λόγο, αφού δεν συναρτώνται με τις εξελίξεις γύρω μας και μακριά από ιδρυτικά ή άλλα συμβόλαια που βρίσκονται σε απόσταση από τις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων και τον προβληματισμό της νέας Αριστεράς παγκοσμίως. Με λίγα λόγια, αυτό που προσπάθησα να πω είναι ότι υπάρχει πραγματική αιτία για το κακό κλίμα στο εσωτερικό μας, η οποία δεν έχει να κάνει με αυτά που συνήθως μας απασχολούν. Αυτά είναι απλώς εκφάνσεις του προβλήματος, όχι το ίδιο το πρόβλημα. Είναι καιρός να ασχοληθούμε και με αυτό.

*Ο Ανδρέας Καρίτζης είναι μέλος της ΠΓ του ΣΥΝ

(αναδημοσίευση από την Αυγή της Κυριακής)

Για μια αριστερή στροφή Β'

Της ΛΙΤΣΑΣ ΚΙΤΣΑΝΤΑ μέλους της ΚΠΕ του ΣΥΝ και της ΝΕ Αρτας

Βιώνουμε εν εξελίξει τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση των τελευταίων 80 χρόνων. Τη διαχείρισή της, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως ήταν αναμενόμενο, την ανέλαβαν εκείνοι που την προκάλεσαν, πάνω στο γνωστό σε όλους μας πια νεοφιλελεύθερο δόγμα: άπλετη ελευθερία των αγορών, σφιχτοί δημοσιονομικοί δείκτες μέσα από την ευλαβική τήρηση του συμφώνου σταθερότητας, συμπίεση των εισοδημάτων και των δικαιωμάτων των εργαζομένων, αποδόμηση του κοινωνικού κράτους, έλεγχος συνειδήσεων μέσα από ισχυρά ΜΜΕ, σταθερές και κοινωνικά ανάλγητες κυβερνήσεις, πιστά προσηλωμένες στον νόμο της αγοράς.

Η χώρα μας βρίσκεται στα όρια της χρεωκοπίας. Η «κυβέρνηση των Βρυξελλών», μαζί με την ΕΚΤ και τους διάφορους «Οίκους», υπαγορεύει τον τρόπο διακυβέρνησης. Την ανίκανη και αντιλαϊκή κυβέρνηση της Ν.Δ. διαδέχθηκε η υποτακτική και εξίσου αντιλαϊκή κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Υπαλληλίσκοι της Ε.Ε. ρίχνουν καρπαζιές στους Έλληνες υπουργούς κι αυτοί με τη σειρά τους ρίχνουν καρπαζιές σ' ένα λαό που στενάζει υπό το βάρος των χρεών, της λιτότητας, της ανασφάλειας και του φόβου. Αυτός ο φόβος, μαζί με την ηττοπάθεια οδηγεί στη συντηρητικοποίηση και την αποστράτευσή του, διευρύνοντας έτσι τα πεδία της επίθεσης του κεφαλαίου.

Μόνη ελπίδα η αριστερά!

Όχι βέβαια η αριστερά του συμβιβασμού και της εθνικής συναίνεσης του Λ. Κύρκου (λυπάμαι που δεν τον νιώθω πια σύντροφό μου!), αλλά η αριστερά της αμφισβήτησης και των αγώνων, η αριστερά των εναλλακτικών ριζοσπαστικών προτάσεων που προτάσσουν και υπηρετούν το όραμα μιας άλλης κοινωνίας. Του σοσιαλισμού με ελευθερία και δημοκρατία.

Μια τέτοια αριστερά, χρήσιμη για τον λαό και τον τόπο, προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε (εμείς οι αθεράπευτα ρομαντικοί!) μέσα από το ενωτικό (και επίπονο) εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ.

Παρά τα σοβαρά προβλήματά του, ο χώρος αυτός, με την αγωνιστικότητα, την κοινωνική ευαισθησία, τη συμβολή του στους αγώνες και τα κινήματα και με τις ουσιαστικές παρεμβάσεις του στη Βουλή, κατάφερε να εδραιώσει τη δική του θέση μεταξύ της υποταγμένης σοσιαλδημοκρατίας και της παρωχημένης - δογματικής αριστεράς και καταξιώθηκε στη συνείδηση του λαού ως η άλλη, η εναλλακτική και κινηματική αριστερά, που φιλοδοξεί να διεμβολίσει τον συναινετικό δικομματισμό και ν' αλλάξει τον πολιτικό χάρτη της χώρας.

Ατμομηχανή του ενωτικού αυτού εγχειρήματος είναι ο ΣΥΝ, που με την πολιτική γραμμή της «αριστερής στροφής» των δύο τελευταίων συνεδρίων του έκανε αυτή την ιδέα της ενότητας πράξη. Ο στόχος όμως ακόμη δεν επετεύχθη. Η πάλη για τη δημιουργία ενός Ισχυρού Αριστερού Πόλου στη χώρα μας, δηλαδή μιας μεγάλης αριστεράς, που θα εκτείνεται από τα αριστερά της αριστεράς μέχρι τα αριστερά της σοσιαλδημοκρατίας και θα βρίσκεται στον αντίποδα του δικομματισμού, παραμένει ζητούμενο. Όπως ζητούμενο παραμένει η υπερπήδηση των σημερινών αδυναμιών, προβλημάτων και αντιφάσεων του ΣΥΡΙΖΑ, η ανασύνταξη, η διεύρυνση και εν τέλει η ανασύνθεσή του, για την αναγκαία φυγή προς τα εμπρος. Η αριστερή στροφή λοιπόν, πρέπει να ολοκληρωθεί και να εμβαθύνει. Να πάει παραπέρα. Η αριστερή στροφή Β' (όπως θα την έλεγα εγώ) αποτελεί την πρόκληση της παρούσας συγκυρίας για το κόμμα μας και την αριστερά γενικότερα.

Ο ΣΥΝ διέρχεται σήμερα μια σοβαρή κρίση. Σαν το πουλόβερ που έχει ξεχειλώσει και κινδυνεύει να ξηλωθεί, τραβούν τα μανίκια από τη μια μεριά οι δυνάμεις του παλιού και όψιμου αριστερισμού με τις γνωστές και παμπάλαιες πρακτικές -τις 'αλαβάνιες' πρακτικές, που τόσο μας πλήγωσαν και μας θύμωσαν το καλοκαίρι- κι από την άλλη μεριά οι δυνάμεις της κεντροαριστεράς, όπως αυτές εκπροσωπούνται από συγκεκριμένη ομάδα στελεχών της Ανανεωτικής Πτέρυγας, η οποία αρνείται να αποδεχθεί ότι οι ιδέες της είναι μειοψηφικές στο κόμμα κι ακολουθεί τη μέθοδο της «επιβολής» τους. Ενεργώντας όπως η αντιπολίτευση στην κυβέρνηση, έτσι και η ομάδα αυτή των στελεχών της Αν. Πτέρυγας διά των δημοσίων ανακοινώσεων και τοποθετήσεών της, σπέρνει τη σύγχιση και την απογοήτευση στον κόσμο της αριστεράς, ενώ η απειλή της ενδεχόμενης αποχώρησης από το κόμμα αντιμετωπίζεται από τη «φοβική» πλειοψηφία με μία ιδιότυπη ανοχή και ασυλία. Και οι δύο πλευρές μοιάζει σαν να έχουν κάνει μεταξύ τους μια άτυπη συμφωνία, ένα passing game, που στόχο έχει να πλήξει τη δημόσια εικόνα του κόμματός μας (και της ηγεσίας του) και τη στρατηγική επιλογή της ενότητας της αριστεράς.

Το σοβαρό πλήγμα που έχει δεχτεί η δημόσια εικόνα του κόμματός μας αποστερεί από τα μέλη το ηθικό πλεονέκτημα και την υπερηφάνεια που ένιωθαν μέχρι σήμερα όταν έμπαιναν στον χώρο δουλειάς, στη γειτονιά ή στο καφενείο του χωριού και αντιμετωπίζονταν με σεβασμό. Ένα σεβασμό συνδεδεμένο με την ακούραστη δράση, τη συνέπεια, το ήθος και τη λεβεντιά της ψυχής των αριστερών ανθρώπων!

Αυτός ο ευτελισμός δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Οι κρίσεις στα κόμματα αντιμετωπίζονται με προσφυγή στη βάση.

Η κατάσταση στον ΣΥΝ είναι έκτακτη και πρέπει να αντιμετωπιστεί με ένα έκτακτο συνέδριο. Τώρα, που δεν έχει εξαντληθεί ακόμη ο πολιτικός χρόνος. Τώρα, για να μπορέσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα να ανασυνταχθεί το κόμμα μας και να παίξει τον ρόλο της αριστερής προγραμματικής αντιπολίτευσης, για τον οποίο τον εμπιστεύτηκε ο λαός.

Τώρα, για να μπορέσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα να δώσει συντεταγμένα και με σοβαρότητα τη μάχη των αυτοδιοικητικών εκλογών. Τώρα, για να ξαναβγεί με δυναμισμό στους αγώνες. Τώρα, για να προωθήσει την πολιτική και οργανωτική ανασυγκρότηση και διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ, με συντεταγμένο και δυναμικό τρόπο, σαν μπροστάρης και εμπνευστής του. Τώρα, όσο ακόμα υπάρχουν αποθέματα ψυχής και κουράγιου στα μέλη μας!

Το συνέδριο αυτό, όμως, δεν πρέπει να γίνει έτσι απλά για να γίνει. Ούτε επειδή δεν βλέπουμε κάτι άλλο! Πρέπει να είναι ένα συνέδριο τομή στην εικοσάχρονη ιστορία του κόμματός μας. Ένα συνέδριο συσπείρωσης, ανασύνταξης και επανεκκίνησης. Ένα συνέδριο για την εμβάθυνση και ολοκλήρωση της αριστερής στροφής. Ένα συνέδριο για μια αριστερή στροφή Β'.

Αυτό απαιτεί ένα σαφές πολιτικό σχέδιο που, κατά την άποψή μου, θα πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: α) Ζητήματα στρατηγικού χαρακτήρα, ορίζοντας ότι ο αγώνας για υπέρβαση του καπιταλισμού και η πάλη για σοσιαλισμό με ελευθερία και δημοκρατία θα διαπερνά όλες τις πολιτικές πρωτοβουλίες μας. β) Ζητήματα τακτικής, στα νέα δεδομένα της πολιτικής συγκυρίας που διανύουμε υπό την παρούσα οικονομική κρίση και τη διαχείρισή της από το ΠΑΣΟΚ. Αυτό απαιτεί την πλήρη αποσαφήνιση και προώθηση στην κοινωνία του εναλλακτικού πολιτικού μας σχεδίου και την προώθηση του μοντέλου της «οικονομίας των αναγκών», μέσα από την καθημερινή μας δράση και την άσκηση της αριστερής προγραμματικής αντιπολίτευσης.

Ταυτόχρονα οφείλει να προσδιορίσει εκ νέου την έννοια του «αριστερού ευρωπαϊσμού», με βάση τα νέα χαρακτηριστικά της Ε.Ε. και τη νέα διάσταση που παίρνει η ταξική πάλη μέσα στα όρια της Ευρώπης. Να τοποθετηθεί για το ρόλο και τη συμβολή μας στο ΚΕΑ, να βάλει στόχο τη δημιουργία του Κοινού Μετώπου από δυνάμεις της ριζοσπαστικής κι αντικαπιταλιστικής αριστεράς της Ευρώπης, έναντι της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, με ταυτόχρονη ρητή καταδίκη της Συνθήκης του Μάαστριχτ και αυτοκριτική μας για επιλογές του παρελθόντος, ατυχείς χειρισμούς κι ολιγωρίες.

γ) Αποσαφήνιση των σχέσεων του κόμματός μας με τον ΣΥΡΙΖΑ και εμμονή στη στρατηγική επιλογή της ενότητας της αριστεράς, με ταυτόχρονη υπεράσπιση του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στις κάθε είδους διασπαστικές πρακτικές και ανάπτυξη πρωτοβουλιών για την διεύρυνση και ανασύνθεσή του. Η ενδυνάμωση και ανασύνθεση της ριζοσπαστικής αριστεράς στη χώρα μας προβάλλει πια σαν αναγκαιότητα και όχι σαν τακτικισμός απέναντι στις φυγόκεντρες τάσεις και πρακτικές κάποιων συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ ή του Αλαβάνου προσωπικά.

δ) Τέλος, να επιδιώξει την πολιτική και οργανωτική ανασυγκρότηση του κόμματος, μέσα από βαθιές τομές και πρωτοβουλίες, που θα ξαναφέρουν τον κόσμο κοντά μας, θα φρεσκάρουν τον αέρα των γραφείων μας, θα θέσουν κανόνες στη λειτουργία των οργάνων, στην εκφορά του δημόσιου λόγου και στην ενιαία έκφραση του κόμματος προς τα έξω. Με ρητή διασφάλιση της εφαρμογής των κανόνων αυτών, με θέσπιση και εφαρμογή κώδικα δεοντολογίας, με ανανέωση του στελεχικού δυναμικού, με θέσπιση περιφερειακών οργάνων και σύνδεσή τους με τον κεντρικό ιστό του κόμματος, με αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των τάσεων και οριοθέτησή τους ως ρεύματα ιδεών, που θα συμβάλλουν στη διαλεκτική συλλογική σκέψη του κόμματος κι όχι κόμματα σε μικρογραφία ή μηχανισμοί νομής εξουσίας κι ερμηνευτές της βάσης με ιδιότυπο πατερναλισμό.

Οι περιφερειακές συσκέψεις δείχνουν τον δρόμο του συνεδρίου. Ας αντιστοιχηθεί, λοιπόν, η κορυφή με τη βάση του κόμματος κι ας κάνουμε το άλμα, που θα μας βγάλει από την εσωστρέφεια και την απραξία. Στο χέρι μας είναι!!

Η πλειοψηφία της βάσης ζητά συνέδριο!

@αναδημοσίευση από το φίλο-σύντροφο Αστυάνακτα

Σε όλη την Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν και πραγματοποιούνται περιφερειακές συσκέψεις των οργανώσεων του ΣΥΝ. Από τις έως τώρα πληροφορίες όλες οι τοποθετήσεις των μελών του ΣΥΝ, ή για την ακρίβεια της συντριπτικής πλειοψηφίας του, συντείνουν στη άμεση διεξαγωγή Συνεδρίου με διαφορετικό περιεχόμενο.

Όμως όλα μπορούν να συνοψιστούν ότι οι σ. θεωρούν την έκτακτη διεξαγωγή του ανώτερου οργάνου του κόμματος επιβεβλημένη για να μπουν κάποια πράγματα στη θέση τους.

Ποιες είναι οι έως τώρα απόψεις.

Το συνέδριο θα πρέπει να έχει στόχο την αλλαγή καταστατικών αρχών του κόμματος,θεσπίζοντας από τη μια μεριά το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη όπως άλλωστε είναι σήμερα και από την άλλη στο δικαίωμα της πλειοψηφίας να αποφασίζει χωρίς προσκόμματα. Αυτό με αφορμή προσωπικές δηλώσεις στελεχών και τάσεων, μιας συγκεκριμένης τάσης της «Ανανεωτικής» Πτέρυγας.

Τα μέλη καταδικάζουν με τις τοποθετήσεις τους τις απόψεις που τείνουν επικοινωνιακά να γίνουν κυρίαρχες παραμερίζοντας κάθε έννοια επίσημης κομματικής γραμμής και είναι διαλυτικές τόσο του κόμματός μας, όσο και του συμμαχικού σχήματος( σημ Ασ. Μήπως αυτό δεν επιθυμούν;)

Καταδικάζουν τις απόψεις για συνεργασία με το νεοφιλελεύθερο ΠΑΣΟΚ, τις απόψεις που μόνο ως εμμονή ή ιδεοληψία είναι δυνατόν πλέον να τις εξηγήσεις. (σημ Ασ. Τη στιγμή μάλιστα που το ΠΑΣΟΚ ιδεολογικά είναι περισσότερο από κάθε άλλη φορά κοντά στη κυρίαρχη φιλελεύθερη πολιτική φαντάζει αστείο εν ονόματι εθνικής ανάγκης να επικαλείται κάποιος τη συνεργασία)

Καταδικάζουν όλα τα φαινόμενα υπέρβασης των συλλογικών μας οργάνων του κόμματός μας ή του συμμαχικού σχήματος.( σημ Ασ. Αυτό απευθύνεται σε όλα τα πρόσωπα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο προβάλλουν την άποψή τους πέραν από τις συλλογικές διαδικασίες σε... παρουσιάσεις ποιητικών συλλογών ή σε προσωπικές συνεντεύξεις)

Θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πρώτα και κύρια δική μας δημιουργία και δεν το χαρίζουμε σε κανέναν, εμμένοντας στις αποφάσεις του κόμματος για ενότητα της αριστεράς.

Θεωρούν τις προσωπικές στρατηγικές απ΄όπου και να προέρχονται, βλ. πρώην προέδρους, είναι επιζήμια για το κόμμα και το ΣΥΡΙΖΑ.

Θεωρούν ότι οι τάσεις έχουν εξελιχθεί ως μηχανισμοί οι οποίοι είναι τροχοπέδη για την πορεία μας. Οι συχνές διαφοροποιήσεις τους με διαφορετικές ανακοινώσεις εντείνουν μια δυσμενή εικόνα που είναι αναντίστοιχη με τις προτάσεις που κάνει το κόμμα για τα καθημερινά προβλήματα και με τη θέληση του κόσμου να δει από το ΣΥΝ την άλλη πρόταση.

Οι σ. βλέπουν και σημειώνουν την αρνητική στάση σ. μεγαλοστελεχών της «Ανανεωτικής» πτέρυγας, φυσικά όχι όλων και πολύ περισσότερο όχι συνολικά εκείνων που βρίσκονται στη βάση, στις Πολιτικές Κινήσεις.

Σημειώνουν την αποχή στελεχών της Α.Π από τις διαδικασίες του συμμαχικού σχήματος όπως τελευταία από τη 3^η Πανελλαδική συνδιάσκεψη, αλλά και από τις διαδικασίες των περιφερειακών συσκέψεων. Για παράδειγμα στην περειφερειακή της Αθήνας εκτός από ένας, κανείς άλλος δεν πήρε το λόγο.

Οι σ. επιθυμούν με το συνέδριο να επαναβεβαιωθεί η στρατηγική της ενότητας της Αριστεράς έτσι όπως έχει διαμορφωθεί με το σχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ

Οι σ. καταδικάζουν τη στάση στελεχών του Αριστερού Ρεύματος, φυσικά όχι όλων που δηλώνουν ότι ανήκουν σ΄αυτό....άλλωστε κι ο Πρόεδρος του ΣΥΝ εκεί συμμετέχει....Θεωρούν ότι με ισορροπίες τρόμου το Ρεύμα έχει τη τάση να ανέχεται την αντικομματική συμπεριφορά μελών της Α.Π, αλλά και μεμονωμένων προσώπων......Αυτή η τάση δημιουργεί ισχυρούς πόλους, αλλά και παράγοντες μέσα στη κομματική ζωή παραμερίζοντας στην πραγματικότητα τη δημοκρατία,αφού η άποψη της πλειοψηφίας δεν γίνεται πράξη στη καθημερινή πολιτική ζωή.

Οι σ. θεωρούν ότι ισχυρός ΣΥΝ σημαίνει και ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ.

Οι σ. παράλληλα με όσα αναφέραμε θεωρούν ότι ο ΣΥΝ και κατ΄επέκταση ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αναλάβει μια σειρά από ουσιαστικές παρεμβάσεις μέσα στην πολιτική ζωή, ενάντια στο δικομματισμό και το νεοφιλελευθερισμό, ενάντια στο σύμφωνο σταθερότητας Θεωρούν ότι έχουμε χάσει χρόνο.

Εμπρός λοιπόν για μια επανεκκίνηση